Clean Coder – Lời Nói Đầu

Lúc 11 giờ 39 phút sáng ngày 28 tháng 1 năm 1986, chỉ 73,124 giây sau khi phóng tại độ cao 48.000 feet[1], phi thuyền không gian Challenger đã bị nổ tung thành nhiều mảnh vụn do lỗi của bộ tên lửa đẩy nhiên liệu rắn SRB[2] bên phải. Bảy phi hành gia dũng cảm, bao gồm cả giáo viên trường trung học Christa McAuliffe đã hy sinh. Biểu cảm trên khuôn mặt người mẹ của McAuliffe khi bà chứng kiến sự ra đi của con gái bà trên không trung 9 dặm đã ám ảnh tôi tới tận ngày hôm nay.

Phi thuyền Challenger bị nổ do khí xả nóng trong bộ SRB lỗi đã bị rò rỉ ra ngoài trong khoảng giữa các đoạn của vỏ tàu, tràn qua thân của các bình nhiên liệu bên ngoài. Đáy của bình hydro lỏng chính đã nổ tung, đánh lửa nhiên liệu và đẩy bình nhiên liệu tiến về trước, va đập mạnh vào bình ô-xy lỏng ở phía trên nó. Cùng thời điểm này, bộ SRB được tách khỏi đuôi tàu và quay quanh thanh chống phía trước nó. Mũi của nó đâm thủng bình ô-xy lỏng. Các véc-tơ lực khác thường này làm cho toàn bộ phi thuyền, di chuyển với tốc độ mach[3] 1.5, quay chiều ngược lại với dòng khí. Các lực khí động học đã nhanh chóng xé mọi thứ thành những mảnh vụn.

Giữa các đoạn hình tròn của bộ SRB có hai vòng chữ O bằng cao su tổng hợp đồng tâm. Khi những đoạn này được xiết bu-lông lại với nhau thì vòng chữ O bị nén lại, bịt kín khiến cho khí xả không thể thoát ra ngoài được.

Nhưng vào buổi chiều trước khi phóng, nhiệt độ trên giàn phóng xuống dưới 17℉ (-8,3 ℃), thấp hơn so với nhiệt độ nhỏ nhất cho phép của vòng chữ O tới 23℉ và thấp hơn so với bất cứ lần phóng nào trước đó tới 33℉. Kết quả là các vòng chữ O này trở nên quá cứng, mất đi độ đàn hồi để có thể bịt chặn được dòng khí nóng. Ngoài sự đánh lửa của bộ SRB còn có một xung áp lực làm cho các khí nóng nhanh chóng bị tích tụ lại. Các đoạn của tên lửa nở ra ngoài và làm giãn lực nén trên các vòng chữ O. Độ cứng của các vòng chữ O đã khiến chúng không thể bịt kín được, vì vậy khí nóng đã bị rò rỉ qua và làm bốc hơi những vòng chữ O này một cung 70 độ.

Các kỹ sư tại Morton Thiokol, những người đã thiết kế bộ SRB này đã biết rằng có các vấn đề với các vòng chữ O, và họ đã báo cáo các vấn đề này cho những người quản lý tại Morton Thiokol và NASA bảy năm trước đó. Thực vậy, các vòng chữ O từ các lần phóng trước đó cũng đã bị hư hỏng theo cách tương tự, mặc dù không đủ để dẫn tới thảm họa. Lần phóng trong điều kiện thời tiết lạnh nhất đã cho thấy rõ hư hỏng gặp phải nặng nề nhất. Các kỹ sư đã thiết kế một phương án sửa chữa cho vấn đề này, nhưng việc triển khai phương án sửa chữa đó đã bị chậm trễ kéo dài.

Các kỹ sư đã nghi ngờ rằng các vòng chữ O sẽ bị cứng lại khi lạnh. Họ cũng biết rằng nhiệt độ khi phóng phi thuyền Challenger thời điểm đó còn lạnh hơn cả các lần phóng trước đó và dưới vạch đỏ cho phép. Nói ngắn gọn, các kỹ sư này đã biết rằng nguy hiểm rất cao. Các kỹ sư đã hành động dựa trên những gì họ biết. Họ đã viết các bản ghi nhớ giương cao những lá cờ đỏ báo hiệu khổng lồ. Họ quyết liệt hối thúc các quản lý của Thiokol và NASA đừng phóng. Trong một cuộc họp kéo dài 11 tiếng trước khi phóng phi thuyền, những kỹ sư này đã trình bày những dữ liệu tốt nhất có thể của họ. Họ giận dữ, van xin, và cả phản đối. Nhưng cuối cùng, những người quản lý này đã phớt lờ ý kiến của họ.

Khi thời điểm phóng phi thuyền diễn ra, một vài kỹ sư đã từ chối xem trên truyền hình bởi vì họ lo sợ rằng một vụ nổ sẽ xảy ra. Nhưng khi phi thuyền Challenger bay ổn định lên bầu trời, họ đã bắt đầu cảm thấy được thoải mái. Thời điểm trước khi nổ tung, khi họ thấy con tàu vượt qua vận tốc Mach 1, một người trong số họ đã nói rằng họ vừa “tránh được một viên đạn.”

Mặc cho tất cả những phản đối, những dữ liệu, và cả những năn nỉ của các kỹ sư, những người quản lý này tin rằng họ biết rõ hơn. Họ đã nghĩ rằng các kỹ sư đã phản ứng thái quá. Họ đã không tin vào các dữ liệu và kết luận của các kỹ sư. Họ đã cho phóng phi thuyền bởi vì họ chịu áp lực chính trị và tài chính rất lớn. Họ đã hy vọng mọi thứ sẽ diễn ra tốt đẹp.

Những người quản lý này không phải đơn thuần là những kẻ ngu ngốc, mà họ là những tên tội phạm. Cuộc sống của bảy người tốt, và những hy vọng của cả một thế hệ đang dõi theo chuyến du hành không gian, đã tan vỡ trong buổi sáng lạnh lẽo đó bởi vì những những quản lý đó đã đặt nỗi sợ hãi của chính họ, hy vọng và trực giác lên trên cả những lời khuyên của những chuyên gia của chính họ. Họ đã đưa ra một quyết định mà họ không có quyền được làm. Họ chiếm đoạt quyền của những người thực sự biết: những kỹ sư.

Nhưng với những kỹ sư thì sao? Chắc chắn rằng những kỹ sư này đã làm tất cả những gì họ cần phải làm. Họ đã thông báo cho những người quản lý của họ và đã chiến đấu quyết liệt trong khả năng của mình. Họ đã đi qua các kênh thích hợp và đã sử dụng tất cả các phương thức đúng. Họ đã làm những gì họ có thể, trong phạm vi hệ thống đó – nhưng những người quản lý đã gạt qua một bên. Vì vậy có vẻ như những người kỹ sư này có thể thoát khỏi những lời trách mắng.

Nhưng thỉnh thoảng tôi cũng băn khoăn liệu những người kỹ sư này có bị thức giấc lúc nửa đêm, bị ám ảnh bởi hình ảnh bà mẹ của Christa McAuliffe, và ước rằng họ đã gọi cho Dan Rather[4].

Giới thiệu cuốn sách này

Cuốn sách này nói về tính chuyên nghiệp khi phát triển phần mềm. Nó bao gồm rất nhiều lời khuyên thực tiễn trong nỗ lực để trả lời những câu hỏi, như

  • Lập trình viên phần mềm chuyên nghiệp là gì?
  • Một người chuyên nghiệp thì sẽ hành động như thế nào?
  • Một người chuyên nghiệp sẽ xử lý với các xung đột, với kế hoạch làm việc dày đặc, và với những người quản lý không biết điều như thế nào?
  • Khi nào và như thế nào một người chuyên nghiệp nên nói “không”?
  • Một người chuyên nghiệp sẽ ứng phó với áp lực công việc như thế nào?

Nhưng ẩn giấu trong các lời khuyên thực tiễn trong cuốn sách này, bạn sẽ tìm thấy một thái độ nỗ lực để vượt qua. Đó là một thái độ của sự chân thật, của danh dự, của sự tự tin, và của niềm kiêu hãnh. Đó là một sự sẵn sàng chấp nhận trách nhiệm to lớn khi trở thành một chuyên gia và một kỹ sư. Trách nhiệm đó bao gồm cả việc vừa phải làm tốt, vừa phải làm gọn gàng, sạch sẽ. Nó bao gồm cả các cách để giao tiếp tốt và cách để ước lượng chính xác. Nó bao gồm cả việc quản lý thời gian và đương đầu với các quyết định mạo hiểm khó khăn của bạn.

Nhưng trách nhiệm này bao gồm một thứ khác – một thứ có vai trò kinh khủng. Với tư cách là một kỹ sư, bạn có được một kiến thức sâu sắc về các hệ thống và các dự án của bạn mà không một người quản lý nào có thể có. Với nguồn kiến thức đó, bạn phải có trách nhiệm phải hành động.

Tham khảo

[McConnell87]: Malcolm McConnell, Challenger ‘A Major Malfunction’, New York, NY: Simon & Schuster, 1987

[Wiki-Challenger]: “Space Shuttle Challenger disaster,” http://en.wikipedia.org/wiki/Space_Shuttle_Challenger_disaster


[1] 48.000 feet tương đương khoảng 14,63 km.

[2] SRB: viết tắt của từ Solid Rocket Booster, nghĩa là tên lửa đẩy nhiên liệu rắn.

[3] mach: đơn vị đo tốc độ so với tốc độ âm thanh, mach 1.5 tương đương gấp 1,5 lần tốc độ âm thanh

[4] Dan Rather: nhà báo đã bình luận trước thảm họa phi thuyền Challenger.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.